lnsma

Het Neuman Systems Model

Het werk van de hulpverlener in geestelijke gezondheidszorg wordt uitgevoerd in een complexe omgeving. Om zicht en grip te krijgen op deze complexiteit is methodisch denken en handelen een manier om met deze complexiteit om te gaan. Om het methodisch handelen van de hulpverlener te versterken kan een raamwerk, voor het vormgeven en op elkaar afstemmen van het handelen, behulpzaam zijn.

Het Neuman Systems Model (NSM) wint de laatste jaren aan populariteit in de gezondheidszorg. De basale opvattingen van het model blijken goed aan te sluiten bij huidige ontwikkelingen zoals kwaliteitsmodellen (INK), certificeringstrajecten (HKZ) en andere modellen zoals het rehabilitatiemodel, herstelgerichte zorg, planetree etc.

Dr. Betty Neuman is begin jaren zeventig gestart met de ontwikkeling van het NSM als beschrijving van een onderwijsprogramma voor verpleegkundigen in multidisciplinair samengestelde teams. Het model kreeg in 1972 bekendheid als conceptueel model en werd tevens geclassificeerd als systeemtheorie. Het model is in praktijk ontstaan maar onderbouwd met een aantal theorieën zoals de algemene systeemtheorie, de preventietheorie en de stress-coping theorie. Minder expliciet maar ook herkenbaar als inspiratiebronnen zijn de gestalt-theorie en de veldtheorie.

Er zijn vier concepten die beschreven worden in het NSM namelijk mens, gezondheid, omgeving en hulpverlening Neuman gebruikt de algemene systeemtheorie om de concepten mens en gezondheid te onderbouwen, de stress-coping theorie om te interactie tussen de mens en zijn omgeving te onderbouwen en ten slotte de preventietheorie om het concept hulpverlening te onderbouwen. Het NSM ziet de mens als (open) cliëntsysteem dat zich voortdurend aanpast aan en reageert op interne en externe stressoren. Het cliëntsysteem wordt beschreven als een opbouw van een basisstructuur welke is omgeven door verdedigingslijnen. Deze verdedigingslinies beschermen het cliëntsysteem tegen verstorende omgevingsfactoren. Een cliëntsysteem dat uit balans is geraakt bedreigt de gezondheid. De omgeving van het cliëntsysteem bestaat uit alle factoren en stressoren, die het cliëntsysteem omgeven. Interventies zijn nodig om het cliëntsysteem te helpen het evenwicht te behouden of te herstellen wanneer de gezondheid in gevaar is.

Betty Neuman beziet de mens vanuit een holistische visie waarbij psychologische, fysiologische, spirituele, ontwikkelings- en sociaal-culturele factoren, samen met het effect van de omgeving, worden betrokken. Deze informatie wordt in relatie gebracht met betrekking tot de gezondheid en het welbevinden van de cliënt. In het Neuman Systems Model wordt ernaar gestreefd om cliënten te helpen bij het bereiken van een zo optimaal mogelijke stabiliteit of groei van het cliëntsysteem door als hulpverlener gebruik te maken van primaire, secundaire en tertiaire preventieve interventies.

Het NSM is een gezondheidszorgmodel dat multidisciplinair toepasbaar gemaakt kan worden. Juist omdat de drie onderliggende theorieën van het NSM voor de meeste disciplines in de gezondheidszorg ook de basis vormen voor hun denken en handelen.


Bezoek hier de officiële website van het Neuman Systems Model: http://www.neumansystemsmodel.org/